ธงชัย พุ่มพวง
โครงการขยายผลโครงการหลวงสบโขง แหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตรเพื่อชาวไทยภูเขา
ความเป็นมา
เมื่อ วันที่ 9 กันยายน 2547 จังหวัดเชียงใหม่ มีหนังสือถึงมูลนิธิโครงการหลวง ตรวจสอบพื้นที่หมู่ที่ 3 บ้านแม่หลองหลวง ตำบลสบโขง อำเภออมก๋อย เพื่อจัดตั้งเป็นศูนย์พัฒนาโครงการหลวง เพื่อพัฒนาและส่งเสริมอาชีพการเกษตรแก่เกษตรกรที่มีความยากจน ต่อมาวันที่ 17 ตุลาคม 2547 หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ประธานมูลนิธิโครงการหลวงเสด็จเยี่ยมพื้นที่ดังกล่าวพร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ได้พบปะราษฎรและรับทราบปัญหาความต้องการของราษฎร จึงได้รับสั่งให้สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) จัดตั้งโครงการขยายผลโครงการหลวงสบโขง โดยนำรูปแบบการดำเนินงานของมูลนิธิโครงการหลวงเข้าไปดำเนินการพัฒนาคุณภาพ ชีวิตและความเป็นอยู่ของราษฎร ในปลายปี 2547
ลักษณะภูมิประเทศและข้อมูลทั่วไป
พื้นที่ โครงการขยายผลโครงการหลวงสบโขง พื้นที่โดยทั่วไปเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน มีที่ราบระหว่างหุบเขาบ้างเล็กน้อย สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 750-1,750 เมตร สภาพภูมิอากาศค่อนข้างหนาวเย็นตลอดทั้งปี การดำเนินการรับผิดชอบ 3 หมู่บ้าน และ 4 กลุ่มบ้าน ได้แก่ บ้านแม่หลองหลวง บ้านแม่หลองน้อย และบ้านพะเบี้ยว ประชากรเป็นชาวไทยภูเขาเผ่ากะเหรี่ยงสะกอ จำนวน 433 ครัวเรือน ประชากรประมาณ 2,000 คน
ผลการดำเนินงาน
โครงการ ขยายผลโครงการหลวงสบโขง ได้รับความร่วมมือจากหลายหน่วยงาน รวมทั้งสิ้น 20 หน่วยงาน พัฒนาปัจจัยพื้นฐานขุดเจาะบ่อบาดาล พร้อมระบบน้ำประปา จำนวน 2 แห่ง ขยายระบบจำหน่ายไฟฟ้าแรงสูง โครงการศึกษาวิจัยฟื้นฟูแหล่งอาหารและความหลากหลายทางชีวภาพของป่ารอบชุมชน บนที่สูง พัฒนาการใช้สารชีวภาพเพื่อทดแทนการใช้สารเคมีเกษตรบนที่สูง เพื่อลดการใช้สารเคมีอย่างยั่งยืน เพิ่มมูลค่าสินค้าและระบบตลาดของชุมชน จัดตั้งกลุ่มส่งเสริมการปลูกไม้ผลบนที่สูง สมาชิก 44 คน จัดตั้งกลุ่มส่งเสริมการปลูกกาแฟอาราบิก้า สมาชิก 32 คน ให้ความรู้และรณรงค์ลดการใช้สารเคมีและส่งเสริมระบบการเพาะปลูกที่ดี ส่งเสริมการปลูกพืชผักปลอดสารพิษ ส่งเสริมการปลูกข้าวไร่เพื่อการบริโภค ในด้านการพัฒนาสังคม ได้จัดตั้งกลุ่มเกษตรกร จำนวน 2 กลุ่ม จัดโครงการค่ายพัฒนาเยาวชนเกษตร มีโรงเรียนระดับอนุบาลและระดับประถมศึกษา 1 แห่ง ศูนย์ศึกษาชาวไทยภูเขาแม่ฟ้าหลวง 1 แห่ง ส่งเสริมการออมทรัพย์ด้วยกระบอกไม้ไผ่ ส่งเสริมกลุ่มหัตถกรรมบ้านพะเบี้ยว จนได้รับรางวัลจากการประกวดผ้าลวดลายเอกลักษณ์ชนเผ่ากะเหรี่ยง อันดับที่ 1 จากมูลนิธิโครงการหลวง ในด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จัดโครงการส่งเสริมเยาวชนปลูกป่า เพาะและดูแลรักษากล้าไม้ป่าชาวบ้าน จำนวน 4 ชนิด ได้แก่ การบูร จันทร์ทอง กระถินดอย และเมเปิ้ล ปรับปรุงและสร้างฝายชะลอน้ำในชุมชน นอกจากนี้ ยังได้มีกิจกรรมภายในศูนย์เรียนรู้ เช่น จัดตั้งคณะทำงานโครงการขยายผลโครงการหลวงสบโขง เรือนเพาะชำกาแฟอาราบิก้าและป่าชาวบ้าน ฐานเรียนรู้การทำปุ๋ยหมักและการเลี้ยงไส้เดือนดิน การเลี้ยงกระต่าย เรือนเพาะชำพืชอาหาร สมุนไพร และพืชพลังงาน ติดตั้งเครื่องมือและเก็บข้อมูลทางอุตุนิยมวิทยา
รณรงค์ปลูกป่าและหญ้าแฝก
เมื่อ เร็วๆ นี้ โครงการขยายผลโครงการหลวงสบโขง ได้ร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ ผู้นำชุมชน และองค์การบริหารส่วนตำบลสบโขง ร่วมกันจัดงานวันรณรงค์การปลูกป่าและหญ้าแฝก โดยจัดให้มีกิจกรรมแข่งขันวาดภาพของเด็กนักเรียนในหัวข้อ "ป่าไม้ในฝัน" อบรมให้ความรู้ด้านการเกษตร เดินขบวนรณรงค์ประชาสัมพันธ์ ปลูกไม้ป่าชาวบ้าน 500 ต้น ปลูกไม้เพื่อเป็นธนาคารอาหารชุมชน 200 ต้น ปลูกกาแฟอาราบิก้า 1,500 ต้น ปลูกหญ้าแฝก 125,000 ต้น
วันที่ 01 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ปีที่ 21 ฉบับที่ 460 หน้า 69 http://info.matichon.co.th/techno/techn ... &search=no" onclick="window.open(this.href);return false;ภาพประกอบข่าว: http://www.hrdi.or.th" onclick="window.open(this.href);return false;