ไอเชียงราย

วิกฤติน้ำโขงเหือดแห้งยังคงเป็นปัญหายากแก้ไข นักวิชาการเชื่อว่าเป็นผลจากอุณหภูมิโลกลดต่ำกว่าปกติเมื่อปีที่แล้ว อีกทั้งในช่วงนี้กำลังเข้าสู่ฤดูแล้ง จึงส่งผลให้ปริมาณน้ำในแม่น้ำโขงลดระดับลง ในขณะที่หลายฝ่ายรวมทั้งชาวบ้านชี้ว่าเป็นผลจากเขื่อนต้นน้ำของจีน

แม่น้ำโขงเป็นเสมือนสายเลือดที่หล่อเลี้ยงผู้คนมาตั้งแต่ดึกดำ บรรพ์ เพราะเป็นแหล่งทรัพยากรอาหารอันอุดมสมบูรณ์ และเป็นเส้นทางคมนาคมสัญจรเชื่อมโยงผู้คนเข้าด้วยกัน ดังมีหลักฐานเป็นศิลปกรรม ประเพณี พิธีกรรมที่เกี่ยวพันกับวิถีชีวิตสองฝั่งโขงมากมาย

ชื่อ "แม่น้ำโขง” ที่ไทยเรียกเป็นชื่อเดียวกับ “น้ำแม่ของ” ในลาว “น้ำแม่คง” (สาละวิน) ในพม่า มีรากคำร่วมกันทั้งหมดจากภาษามอญว่า โคลฺ้ง แปลว่า ทาง, เส้นทางคมนาคม ไทยยังรับมาใช้เป็น “คลอง”

แม่น้ำโขง ยังปรากฏในวรรณกรรมตำนานสองฝั่งโขงไทย-ลาว อย่างท้าวฮุ่ง หรือเจือง และในลิลิตพระลอ เรียกแม่น้ำโขงว่า แม่น้ำกาหลง คนพื้นเมืองเรียกแม่น้ำเก้าลวง (หมายถึงนาค 9 ตัว) แล้วเพี้ยนเสียงเป็นกาหลง

เชียงของคืออำเภอหนึ่งใน จ.เชียงราย ได้รับผลกระทบอย่างมากจากการที่น้ำโขงแห้ง เพราะชาวบ้านอาศัยน้ำโขงในการทำมาหากิน คมนาคม และอุปโภคบริโภค

ชื่อ “เชียงของ” อาจมาจากคำว่า “ของ” ที่หมายถึงแม่น้ำของ อย่างที่ลาวเรียกหมายถึงน้ำโขง “เชียงของ” จึงน่าจะแปลว่า เมืองน้ำของ หรือเมืองน้ำโขง

เชียงของเคยรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยหิรัญนครเงินยาง (เชียงแสน) ชื่อ "ขรราช" ต่อมาเป็นเมืองชื่อ "เมืองเชียงของ" ขึ้นอยู่ในความปกครองของนันทบุรี (น่าน) มี “อริยวงค์” เป็นเจ้าเมืองเชียงของคนแรก เมื่อปี พ.ศ. 1805

ชีวิตของชาวอุษาคเนย์ขึ้นลงอยู่กับ ”น้ำ” มาตั้งแต่อดีต แต่ปัจจุบันด้วยสภาพแวดล้อมของโลกที่เปลี่ยนแปลงทำให้ผลกระทบต่อชาวบ้านยิ่งทวีมากยิ่งขึ้น ดังนั้นการตระหนักถึงการดูแลแหล่งน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิต จึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่เราต้องหันมาใส่ใจอย่างเร่งด่วน

คมชัดลึก : "เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"