ไอเชียงราย

คงไม่ช้าไปสำหรับการช่วยประชาสัมพันธ์งานสัมมนา “มายาคติอาข่าในสังคมไทย : คลายปมมิดะและลานสาวกอด” เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับอัตลักษณ์ของชนเผ่าอาข่า และเรื่องราวของ "มิดะ" และ "ลานสาวกอด" งานนี้จะจัดขึ้นในวันศุกร์ ที่ 21 มกราคม 2554 ในงานมีการจัดเวทีอภิปรายตลอดวันตั้งแต่เวลา 08.00 น. - 16.00 น. ณ อาคาร 10 ส่วนหน้า มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เชียงราย จึงช่วยประชาสัมพันธ์งานนี้ให้ท่านผู้ที่สนใจได้ทราบโดยทั่วกัน

โครงการพิพิธภัณฑ์เสวนา (Museum Forum) จัดสัมมนา “มายาคติอาข่าในสังคมไทย : คลายปมมิดะและลานสาวกอด”

หลักการและเหตุผล

อาข่าเป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่อาศัยกระจัดกระจายอยู่ ในภาคเหนือของประเทศไทย, เชียงตุง,รัฐ ฉาน ของประเทศพม่า และทางแคว้นสิบสองปันนาทางตอนใต้ของจีน ในประเทศไทย คนไทยรู้จักชาว “อาข่า” มาเป็นเวลาช้านาน โดยเฉพาะ “มิดะ” และ “ลานสาวกอด”

คำว่า “มิดะ” เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2492 ในหนังสือ 30 ชาติในเชียงราย ผู้เขียนชื่อบุญช่วย ศรีสวัสดิ์ และหลังจากนั้นปี พ.ศ. 2496 ได้เขียนหนังสืออีกเล่มหนึ่ง ชื่อ ชาวเขาในประเทศไทย ต่อมามีหนังสือมากมายเกี่ยวกับเรื่องนี้เกิดขึ้น แต่สิ่งที่ทำให้คนไทยส่วนใหญ่รู้จักคำว่า “มิดะ” นั้นมาจากศิลปินเพลงชาวเหนือ จรัล มโนเพ็ชร์ ได้แต่งเพลงชื่อว่า “มิดะ” ที่กล่าวถึง มิดะ หญิงสาวผู้เป็นครูสอนเพศศึกษาให้แก่ชายหนุ่มชาวอาข่าที่กำลังเข้าสู่วัยออกเรือน อีกทั้งยังกล่าวถึง “ลานสาวกอด” อีกด้วย จากชื่อ “ลานสาวกอด” นี้ ทำให้คนทั่วไปเกิดความเข้าใจว่า ลานสาวกอดเป็นสถานที่พลอดรัก เป็นสถานที่ที่สามารถกอดสาวได้ตามใจชอบ ด้วยความเข้าใจใน “มิดะ” และ “ลานสาวกอด” ที่ได้ถ่ายทอด ตอกย้ำ ซ้ำ ทวน ตามสื่อต่างๆทั้งบทเพลง หนังสือ ภาพยนตร์ จึงทำให้เกิดวาทะกรรม “มิดะ” และ “ลานสาวกอด” ขึ้น ซึ่งชาวอาข่าได้ออกมาแสดงความคิดเห็นที่ไม่เห็นด้วยกับการสร้างอัตลักษณ์ “ความเป็นอาข่า” ในแบบที่เขาไม่ได้เป็นผู้สร้าง

ชาวอาข่าได้กล่าวถึง คำว่า “มิดะ” หรือ “หมี่ดะ” ว่า เป็นคำเรียก หญิงสาวธรรมดาของอาข่าที่ยังไม่ได้แต่งงาน ไม่ได้เป็นชื่อตำแหน่งใดๆทั้งสิ้น ส่วน “ลานสาวกอด” นั้นไม่มีอยู่จริง มีเพียงแต่ “ลานวัฒนธรรม” หรือ “แตห่อง” เป็นสถานที่ที่มีความสำคัญในทางพิธีกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวกับคนในหมู่บ้าน เป็นแหล่งถ่ายทอดบูรณาการความรู้จากรุ่นสู่รุ่น เป็นแหล่งแสดงความคิดเห็นเพื่อสร้างความสมัครสามัคคีแก่ผู้คนในหมู่บ้าน

ดูรายละเอียดทั้งหมดได้ที่เว็บ http://www.iamakha.com" onclick="window.open(this.href);return false; หน้าแรกครับ

ผู้ใจบุญ..ช่วยประชาสัมพันธ์ต่อด้วยนะครับ

อาข่าจี้แบนเพลงมิดะ-ลบข้อมูลบิดเบือน ยันซ้ำมีแต่หมี่ดะ หมายถึง"นางสาว"

นายอาจู จูเปาะ ประธานชมรมอาข่าในประเทศไทย นำสาวอาข่ามาชี้แจงความเข้าใจคลาดเคลื่อนของสังคมภายนอกในเรื่อง "มิดะ" และเรียกร้องให้แบนเพลงมิดะของจรัล มโนเพ็ชร

ประธานชมรมอาข่าฯจี้แบน "เพลงมิดะ"ของจรัล มโนเพ็ชร เพื่อลบล้างความเข้าใจผิดที่มีมานานออกทีวีแจงทั้ง "มิดะ-ลานสาวกอด" ไม่มีจริง แต่อาจเพราะข้อมูล และการสื่อสารระหว่างชนเผ่ากับคนไทย ทำให้เข้าใจผิด จนเกิดเรื่องน่าละอายมาแล้ว เพราะคนไทยคิดว่าสามารถทำอนาจารกับสาวอาข่าได้เหมือนในเพลง แม้แต่เด็กสาวอาข่าที่เข้าโรงเรียน ก็ไม่กล้าเปิดตัวเพราะอายเพื่อน บางคนถูกล้อจนเรียนไม่จบ ด้านอาทู่ ปอแฉ่ ผอ.สมาคมเพื่อการศึกษาและวัฒนธรรมอาข่าเชียงราย เผยเนื้อหาของเพลงถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษ และเขียนการ์ตูน ทำให้คนเข้าใจผิดเพี้ยน แต่ระยะหลังชาวอาข่าที่มี นับแสนคน หลากหลายศาสนา และมีการศึกษามากขึ้น ทำให้เผยแพร่สิ่งที่ถูกต้องไปตามเว็บไซต์ต่างๆ เชื่อว่าอีกไม่นานความเชื่อผิดๆก็จะถูกลืม

เมื่อเวลา 17.00 น. วันที่ 8 ก.พ. ที่สถานีวิทยุโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ทีวี มีการออกอากาศ สดรายการ "บอก 9 เล่าสิบ" มี หนุ่ม กรรชัย กำเนิดพลอย และมดดำ คชาภา ตันเจริญ เป็นพิธีกร โดยในวันนี้รายการได้เชิญ นายอาจู จูเปาะ อายุ 47 ปี ประธานชมรมอาข่าในประเทศไทย และนางหมี่จู หม่อมโปกู่ อายุ 50 ปี รองประธานชมรมอาข่าในประเทศไทย มาร่วมคลายปมคำว่า "มิดะ-ลานสาวกอดและเนื้อเพลง อมตะ มิดะ" ของจรัล มโนเพ็ชร ศิลปินโฟล์กซองคำเมืองชื่อดัง ผู้ล่วงลับ ซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่า "มิดะ" เป็นสาวอาข่าเป็นผู้หญิงที่สอนเรื่องเพศให้กับผู้ชาย ทำให้ภาพลักษณ์เสื่อมเสียมาหลายสิบปี



นายอาจูกล่าวว่า หากฟังเพลงของจรัลแล้วเนื้อเพลงบอกว่า มีการพลีกายเป็นตำแหน่งของหญิงที่สอนกามโลกีย์ให้กับเด็กหนุ่ม ขอยืนยันว่าคำเหล่านี้หรือตำแหน่งเหล่านี้ไม่มีจริง การที่พวกตนชาวอาข่าออกมาเรียกร้องเพื่อขอความเข้าใจ เนื่องจากเมื่อประมาณ 60 ปีที่ผ่านมา คนที่เขียนหรือเอาข้อมูลหรือเรื่องราวพวกนี้ขึ้นมา อาจมีความเข้าใจภาษาอาข่าน้อย หลังจากบทเพลง ของจรัลออกไปแล้ว เคยมีวัยรุ่นกลุ่มหนึ่งขึ้นดอยไปทำอนาจารกับผู้หญิงอาข่า เพราะคิดว่าทำได้จริงๆ ตามเพลงนั้น

"พวกเราพูดเรื่องนี้เพราะต้องการ ให้เพื่อนศิลปินด้วยกัน นักแต่งเพลง ทำภาพยนตร์หรือละครเข้าใจเรื่องนี้มากขึ้น ส่วนเพลงมิดะของจรัลอยากให้แบนเพลงนี้ไปเลยก็ดี เรื่องนี้พวกตนชาวอาข่าคุยกันมานานประมาณ 20-30 ปี แต่ไม่มีใครสนใจ เคยมีญี่ปุ่นทำวิจัยเรื่องนี้ เขียนว่า "มิดะ" ไม่เป็นไปตามบทเพลงที่แต่งขึ้นมา" นายอาจูกล่าว

ด้านนางหมี่จูกล่าวว่า ในฐานะที่เคยเป็นหมี่ดะ มาก่อน คำว่า "มิดะ" ในเนื้อเพลงของจรัลนั้นไม่มีจริง ส่วนคำว่า "หมี่ดะ" คือ จากเด็กหญิงก็เป็นนางสาว หรือ เด็กสาวบริสุทธิ์ที่ไร้เดียงสา และไม่เคยมีหญิงคนไหนสอนเรื่องเพศให้ กับผู้ชาย ลานสาวกอดก็ไม่มีจริง มีเพียงลาน "แตห่อง" คือ ลานวัฒนธรรม สำหรับเพลง มิดะสร้างความเดือดร้อนให้กับสาวชาวอาข่า และโดนดูถูกเหยียดหยามเป็นอย่างมาก

จากนั้นนายอาจูให้สัมภาษณ์หลังจบรายการว่า เราอยู่ในพื้นแผ่นดินไทยเราก็เรียนภาษาไทย เราพยายามที่จะถ่ายทอดออกมาว่า "หมี่ดะ" คืออะไร เราไม่ได้ปฏิเสธว่า หมี่ดะ ไม่มี แต่ในภาษาอาข่าคำว่า "หมี่ดะ" คือ นางสาวเฉยๆ ไม่ได้มีตำแหน่งใดๆ ในหมู่บ้านหรือตำแหน่งพิเศษ จะต้องทำพิธีรับตำแหน่งหมี่ดะ เมื่อคนรุ่นเก่าล่วงเลยไป และนี่ก็เป็นส่วนหนึ่งที่พวกเรารับไม่ได้ ทำให้ภาพลักษณ์ของสาวชาวอาข่าเสื่อมเสีย ผู้หญิงอาข่าที่ได้รับการศึกษาสูงก็ไม่กล้าเปิดตัวว่าเป็นอาข่า และเป็นเรื่องที่เกิดความละอายต่อกลุ่มชาติพันธุ์ เวลาเด็กสาวไปโรงเรียนจะถูกล้อจนไม่กล้าแสดงออก อายเพื่อนจนเรียนไม่จบ มันแรงเหมือนกัน

"ผมต้องการให้สังคมไทยได้รับรู้ว่าชาวอาข่ามีศักดิ์ศรี และรู้หนังสือภาษาไทยเข้าใจภาษาไทยมากขึ้นแล้ว ไม่อยากให้คนส่วนใหญ่ในสังคมไทยดูถูกชาวอาข่า แต่อยากให้เห็นคุณค่าเคารพถึงความเป็นมนุษย์ของพวกเราบ้าง จริงๆ แล้วเรื่องนี้พวกเรามีการเคลื่อนไหว ในชาวอาข่าด้วยกันเองมานาน 20 ปีแล้ว แต่ขณะนั้นคนที่เข้าใจหรือพูดภาษาไทยมีน้อย วันนี้อาข่ามีความรู้เข้าใจภาษาไทยมากขึ้นว่า แต่ละบริบทของคำในภาษาไทยแต่ละคำนั้นมันคืออะไร ซึ่งเมื่อเด็กๆ ตนก็ยังเคยร้องเพลงมิดะของจรัล ซึ่งเป็นเพลงหนึ่งที่ไพเราะ แต่พอมาดูเนื้อหาของเพลงแล้วรู้สึกสะดุ้งว่า เนื้อเพลงดูถูกสาวชาวอาข่าทำให้ภาพลักษณ์อาข่าเสียหาย" นายอาจูกล่าว

นายพงษ์ธร ชยาตุลชาติ ผอ.ศูนย์ศึกษาชาวเผ่า จ.เชียงราย เปิดเผยว่า เพลงมิดะแต่งขึ้นและร้องมานานกว่า 20 ปีแล้ว ซึ่งชาวอาข่าต่างรู้ดีว่า เนื้อหาเพลงนั้นบิดเบือนจากวิถีชีวิตของชาวอาข่า ซึ่งเคยมีการเรียกร้องมานานแล้ว แต่เนื่องจากเป็นแค่เพลงไม่ใช่เป็นการเขียนเป็นประวัติศาสตร์จึงปล่อยให้เป็นไป ซึ่งผู้ที่รับฟังก็ต้องมีวิจารณญาณในการฟังเพลงด้วย

ปัจจุบันจึงมีกลุ่มคนอาข่ารุ่นใหม่ แต่งเพลงเล่าเรื่องราวของชาวอาข่าขึ้นมามากมาย เพื่อบอกเล่าวิถีชีวิตของชาวอาข่า ทั้งเพลงที่มีความสนุก สนาน บอกเล่าความงามของธรรมชาติ มีการเผยแพร่เป็นซีดีวางจำหน่ายมากมาย ทั้งคาราโอเกะก็มี มีนักร้องทั้งชายหญิง ชาวอาข่าเกิดมาเยอะ ถึงแม้จะไม่โด่งดังเหมือนนักร้องคนไทย แต่ก็ได้รับการยอมรับในกลุ่มชาวอาข่าเป็นอย่างดี

สำหรับลานสาวกอดนั้นก็ไม่ได้เป็นอย่างที่เข้าใจกันผิดๆ ซึ่งภาษาอาข่าเรียกลานกิจกรรมชุมชนว่า "แตห่อง" ซึ่งใช้จัดกิจกรรม การแสดงวัฒนธรรมต่างๆ ไปจนถึงการละเล่นพื้นบ้าน ซึ่งมีทั้งเด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ คนชรา มาร่วมกิจกรรมกัน เวลาจัดงานในหมู่บ้าน มีทั้งเต้นรำ ร้องเพลง กินอาหารด้วยกัน จะเรียกว่าลานวัฒนธรรมก็ได้

นอกจากนี้ยังมีการเผยแพร่วิถีชีวิตชาวอาข่าทางเว็บไซต์หลายเว็บ ซึ่งนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยว และใช้ชีวิตกินอยู่กับชาวอาข่า ที่เรียกว่าโฮมสเตย์ หลังจากมากินอยู่กับชาวอาข่าแล้วต่างเข้าใจวิถีชีวิตของชาวอาข่ามากขึ้น มีนักท่องเที่ยวต่างชาติหลายคนเขียนหนังสือเล่าเรื่องราวดีๆ ของชาวอาข่าเผยแพร่ก็มี โดยหวังว่าในอีกไม่นานนี้ภาพพจน์ของชาวอาข่าที่ถูกบิดเบือนมานานคงจะถูกลืมเลือนไปเอง

แหล่งข่าว: วันที่ 09 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7377 ข่าวสดรายวัน หน้า 1

อาข่าทำเพลง "หมี่ดะ" แพร่ยูทูบ โต้เพลงอมตะ "มิดะ" "ชี้" ไม่มีลานสาวกอด มี "แตห่อง" ลานวัฒนธรรมเท่านั้น

อาข่าแต่งเพลง "หมี่ดะ" โต้เพลง "มิดะ" ของจรัล มโนเพ็ชร ศิลปินชื่อดังผู้ล่วงลับ ชี้ "มิดะ" สาวอาข่าผู้สอนเรื่องกามารมณ์ และ "ลานสาวกอด" ไม่มีจริง ทำให้ชาวอาข่าเสื่อมเสียภาพลักษณ์มาหลายสิบปี ต้องแต่งเพลงอธิบาย แพร่ในเว็บไซต์ดัง ยูทูบ ดอต คอม หวังสร้างความเข้าใจกับสังคม ด้านประ ธานชมรมอาข่าฯ เผย "หมี่ดะ" คือ หญิงสาวชาวอาข่าที่ยังไม่ได้แต่งงาน ส่วน "แตห่อง" คือลานวัฒนธรรม ที่ไม่ใช่ลานสาวกอด จากนี้ไปใครพูดหรือเผยแพร่ให้เสื่อมเสียอีก จะดำเนินการตามกฎหมาย ถ้าพึ่งรัฐบาลไทยไม่ได้ก็จะพึ่งสหประ ชาชาติ

เมื่อวันที่ 7 ก.พ. รายงานข่าวเปิดเผยว่า เว็บไซต์ http://www.iamakha.com" onclick="window.open(this.href);return false; ซึ่งเป็นเว็บไซต์เผยแพร่เรื่องราว และข้อมูลด้านต่างๆ ของชนเผ่าอาข่าในประเทศไทย รวมถึงเว็บไซต์วิดีโอไฟล์แชร์ริ่งยอดนิยม ยูทูบ ดอต คอม (YOUTUBE.COM) มีผู้นำคลิปวิดีโอเพลงชื่อ "หมี่ดะ" มาเผยแพร่ โดยเพลงดังกล่าวขับร้องโดย นายลีมา อยู่ลือ แต่งโดย ณฐมล ทองถิ่น เนื้อหามีวัตถุ ประสงค์เพื่ออธิบายข้อเท็จจริง และชี้ให้สังคมไทยเห็นว่า เนื้อหาในเพลงอมตะ "มิดะ" ของจรัล มโนเพ็ชร ศิลปินโฟล์กซองคำเมืองชื่อดัง ผู้ล่วงลับ แต่งจากความเชื่อผิดๆ สร้างผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของชาวอาข่าเป็นอย่างมาก

ผู้สื่อข่าวรายงาน ว่า เพลงดังกล่าวทำให้คนทั่วไปที่ไม่ทราบข้อมูลที่แท้จริง หลงเชื่อว่า "มิดะ" หมายถึง หญิงสาวชาวอาข่าผู้สอนเรื่อง กามารมณ์ หรือเป็นครูสอนประสบการณ์ทางเพศให้แก่ชายหนุ่มชาวอาข่าที่กำลังเข้าสู่วัย ออกเรือน ขณะที่ความหมายที่แท้จริงของคำว่า "มิดะ" หรือ "หมี่ดะ" หมายถึง ผู้หญิงวัยรุ่นชาวอาข่าเท่านั้น นอกจากนี้เนื้อหาใน "เพลง มิดะ" ของจรัล ยังให้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนว่า ชุมชนอาข่ามี "ลานสาวกอด" เอาไว้พลอดรัก ซึ่งไม่เป็นความจริง

สำหรับเนื้อหา "เพลงหมี่ดะ" ที่ถูกถ่ายทอดออกมาเพื่อชี้แจงความจริงเกี่ยวกับ "มิดะ" มีเนื้อหาว่า "บนฟ้าที่มีเมฆลอย บนดอยดินแดน อาข่า...เรื่องราวหลังพงพนา ที่ถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรม...เป็นตำนานให้คนจดจำ ทั้งๆ ที่มันไม่เคยมีจริง...สาวน้อยชาวอาข่า พวกเราเรียกว่าหมี่ดะ...เธอคงอยากอธิบาย เรื่องราวร้ายๆ น่าอายเหลือเกิน...จากบทเพลงที่ฟังเพลินๆ เหมือนผลักเธอเดินสู่ความมืดมน...สาวสวยเป็นหมันเป็นหม้าย ทอดกายถ่ายทอดตำราวิชาโลกีย์... อยากบอกความจริงให้รู้เสียที ว่าไม่เคยมีขอให้เข้าใจ...เรื่องราวหลังดงพงไพรใครจะรู้ดี กว่าคนอาข่า...หมี่ดะไร้เดียงสา เล่นโล้ชิงช้าบนดอยสูง...ร่ายรำดั่งฝูงนกยูง มือจูงล้อมวงหลังดงดินแดน...เป็นตัวแทนของความสดใส ขอเพียงเข้าใจในความเป็นจริง"

ผู้สื่อข่าวรายงานต่อว่า ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 21 ม.ค.ที่ผ่านมา ที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย ชมรมอาข่าในประเทศไทย ร่วมกับโครงการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์อารยธรรมลุ่มน้ำโขง ของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จัดเสวนาเรื่อง "มายาคติอาข่าในสังคมไทย คลายปมมิดะและลานสาวกอด" โดยมีกลุ่มผู้แทนองค์กรพัฒนาเอกชน ประชาชนทั่วไป และเยาวชนอาข่าร่วมเสวนาจำนวนมาก เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และคลี่คลายปมวาทกรรม "มิดะ-ลานสาวกอด"

ในวงเสวนา นายอาจู จูเปาะ ประธานชมรมอาข่าในประเทศไทย กล่าวว่า เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนเกี่ยวกับเรื่องมิดะ และลานสาวกอด จนเผยแพร่ออกไปสู่สาธารณะในทางที่ผิด สร้างความเสียหายและความอับอายแก่ชนเผ่าอาข่าเป็นอย่างมาก ขณะนี้มีความพยายามที่จะใช้คำว่า "มิดะ" และ "ลานสาวกอด" ไปเผยแพร่ในทางที่เสียหาย ยังคงมีอย่างต่อเนื่อง อาทิ เมื่อเดือน ธ.ค. 2553 มีนิตยสารฉบับหนึ่งนำเสนอเรื่องราวของมิดะ ออกมาในรูปของการ์ตูนล้อเลียนว่า มิดะเป็นผู้สอนกามารมณ์ ซึ่งในข้อเท็จจริงไม่เป็นเช่นนั้น คำว่า "มิดะ" ไม่มีในภาษาอาข่า มีเพียงคำว่า "หมี่ดะ" ที่แปลว่า "ผู้หญิงสาวชาวอาข่าที่ยังไม่ได้แต่งงาน" ส่วนลานสาวกอดที่ถูกมองว่าเป็นการลานเปิดให้คนหนุ่มสาวมากอดกันนั้นก็ไม่มี มีเพียงลานวัฒนธรรมที่ถ่ายทอดภูมิปัญญาจากคนรุ่นก่อนสู่คนรุ่นหลัง ที่เรียกว่า "แตห่อง" เท่านั้น

"ชาวอาข่าในประเทศไทย จึงต้องขับเคลื่อนด้วยตัวเอง เพื่อปกป้องศักดิ์ศรีและชื่อเสียง หากยังมีกลุ่มองค์กรหรือบุคคลที่ยังละเมิดนำไปล้อเลียน หรือไปใส่ร้ายในทางที่ผิด ก็จำเป็นต้องดำเนินการตามกฎหมาย หากพึ่งรัฐบาลไทยไม่ได้ก็จำเป็นต้องพึ่งสหประชาชาติให้เข้ามาช่วยเหลือ" นายอาจู จูเปาะ กล่าว

นอกจากนี้ ประธานชมรมอาข่าในประเทศไทยยังออกแถลงการณ์เรื่อง "มิดะและลานสาว กอด" ในงานเสวนาดังกล่าว มีเนื้อหาบางส่วนระบุว่า "คำว่า มิดะ เกิดขึ้นเมื่อปีพ.ศ. 2492 ในหนังสือ 30 ชาติในเชียงราย ผู้เขียนชื่อ บุญช่วย ศรีสวัสดิ์ หลังจากนั้นปีพ.ศ. 2496 ได้เขียนหนังสืออีกเล่มหนึ่งชื่อ ชาวเขาในประเทศไทย ต่อมามีหนังสือมากมายเกี่ยวกับเรื่องนี้เกิดขึ้น เช่น หนังสือเรื่องลับน่ารู้ของอีก้อ แต่สิ่งที่ทำให้คนไทยส่วนใหญ่รู้จักคำว่า มิดะ มาจากศิลปินเพลงชาวเหนือ จรัล มโนเพ็ชร ได้แต่งเพลงชื่อว่า "มิดะ" เรื่องราวของเพศศึกษาที่ว่าด้วยมิดะและลานสาวกอด จึงเป็นเพียงจินตนาการของผู้เขียนสารคดีและบทเพลงเท่านั้น มิดะซึ่งเป็นครูชำนาญโลกีย์สอนลีลาแก่ชายหนุ่ม จึงไม่เคยมีอยู่ในสังคมของอาข่า มีแต่ "หมี่ดะ" เป็นหญิงผู้บริสุทธิ์ ผู้เตรียมความพร้อมที่จะทำหน้าที่เมียและแม่ และลานสาวกอดที่ไม่ได้มีไว้กอดสาว มีเพียงแต่ "แตห่อง" หรือลานประเพณี ที่ชายหญิงมารวมกันร้องเพลงเต้นรำ ขับกล่อมให้ผู้คนได้ซึมซับวิถีแห่งวัฒนธรรมอาข่า"

ด้านนายไกรสิทธิ์ สิทธิโชดก ผู้อำนวยการสมาคมเพื่อการศึกษาและวัฒนธรรมชาวอาข่า ซึ่งเป็นองค์กรเอกชนในจ.เชียงราย กล่าวว่า การกล่าวถึงเรื่องราวของชาวอาข่าเกี่ยวกับเรื่องมิดะยังคงต้องมีการประชา สัมพันธ์ต่อไป เพื่อให้ประ ชาชนได้เข้าใจข้อเท็จจริงว่า ไม่ได้เป็นไปตามเรื่องราวตามที่บทเพลงในอดีตกล่าวอ้าง ซึ่งกรณีของบทเพลงหมี่ดะที่ร้องโดย "ลีมา อยู่ลือ" นั้น ถือเป็นความพยายามของคนหนุ่มรุ่นใหม่ ที่ต้อง การบอกกล่าวถึงข้อเท็จจริงดังกล่าว โดยชื่อ "ลีมา อยู่ลือ" เป็นชื่ออาข่า แต่ชื่ออย่างเป็นทางการ คือ สราวุธ พรวิชาชาญ เคยทำงานอยู่ในสมาคม แต่ปัจจุบันออกไปเป็นศิลปินท้องถิ่นในจ.เชียง รายแล้ว

นายไกรสิทธิ กล่าวอีกว่า ที่ผ่านมาทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ได้พยายามนำเสนอเรื่องราวให้สังคมได้เข้าใจเกี่ยวกับมิดะว่าไม่ได้มีอยู่จริง และในปัจจุบันมีการแต่งเพลงประกอบดนตรีขึ้น โดยศิลปินคนรุ่นใหม่ดังกล่าว ซึ่งตนเชื่อว่าจะได้ผล เพราะเป็นการใช้บทเพลงที่ถูกต้องเข้าไปแก้ไขบทเพลงที่ไม่ถูกต้องดังกล่าว และจะทำให้สังคมมีความเข้าใจที่ถูกต้องต่อไป ดังนั้น นับจากนี้คงต้องพยายามประชาสัมพันธ์เรื่องนี้กันให้มากขึ้นไปอีก

แหล่งข่าว: วันที่ 08 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7376 ข่าวสดรายวัน หน้า 1



เนื้อเพลง มิดะ – จรัล มโนเพ็ชร

*บนฟ้ามีเมฆลอย บนดอยมีเมฆบัง
มีสาวงามชื่อดัง อยู่หลังแดนดงป่า

**มีกะลาล่าเซอ มีหนุ่มๆเผลอฮ้องหา
มีสาวงามขึ้นมา แล้วมี มิดะ.
นางนั้นยืนท่าคอย หนุ่มน้อยที่ยังบ่เคยผ่าน
ยังไร้ราคีพาน บ่ฮู้การกามโลกีย์
ยั่วยวนวาจาเว้าวอน บอกสอนหื้อละอ่อนนั้นมี
ความฮู้กามวิธี แล้วพลีเรือนกาย

งามเหนือคำรำพัน เป็นหมันและเป็นหม้าย
ความสวยงามคือภัย ถูกเลือกไว้เป็นมิดะ
หนุ่มใดบ่เกยชิดชม บ่สมสู่ฮู้วิชา
หมดหนทางขึ้นมา บนลานสาวกอด

หมดปัญญาดิ้นรน มืดมนเหมือนคนตาบอด
คนแล้วคนเล่ากอด ทอดกายในดงดินแดน
จนวัยโรยราล่วงไป คนใหม่มาเป็นมิดะแทน
คือเรื่องราวในแดนแผ่นดินอีก้อ

(ซ้ำ*,**)
ที่มา: MusicATM



เพลง หมี่ดะ ศิลปิน ลีมา อยู่ลือ ( lima ) ผู้แต่ง ณฐมล ทองถิ่น

Intro:
บนฟ้าที่มีเมฆลอย บนดอยดินแดนอาข่า
เรื่องราวหลังพงพนา ที่ถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรม
เป็นตำนานให้คนจดจำ ทั้งๆที่มันไม่เคยมีจริง
……………………………………………….
สาวน้อยชาวอาข่า พวกเราเรียกว่าหมี่ดะ
เธอคงอยากอธิบาย เรื่องราวร้ายๆน่าอายเหลือเกิน
จากบทเพลงที่ฟังเพลินๆ เหมือนผลักเธอเดินสู่ความมืดมน
……………………………………………………..
♯ สาวสวยเป็นหมันเป็นหม้าย ทอดกายถ่ายทอดตำราวิชาโลกีย์
อยากบอกความจริงให้รู้เสียที ว่าไม่เคยมีขอให้เข้าใจ
เรื่องราวหลังดงพงไพรใครจะรู้ดี กว่าคนอาข่า
…………………………………………………….
♯♯ หมี่ดะไร้เดียงสา เล่นโล้ชิงช้าบนดอยสูง
ร่ายรำดั่งฝูงนกยูง มือจูงล้อมวงหลังดงดินแดน
เป็นตัวแทนของความสดใส ขอเพียงเข้าใจในความเป็นจริง
Solo:
( ซ้ำ ♯ / ♯♯ )

ที่มา: iamakha.com

"รมว.วธ."เมิน แบนเพลงมิดะ อาข่าโวย"คะจีราดะ" อีกคำ-โดนยกเมฆ!

รมว.วัฒนธรรมปัดแบนเพลง "มิดะ" อ้างมิฉะนั้นก็ต้องเผาเรื่องขุนช้างขุนแผนทิ้งด้วย แฉหนังสือ "30 ชาติในเชียงราย" ต้นตอข้อมูลผิดอันนำมาสู่เพลง "มิดะ" ยังให้ข้อมูลยกเมฆร้ายกาจเกี่ยวกับชาว อาข่าว่าด้วยชายหนุ่มตำแหน่ง "คะจีราดะ" ระบุว่าเป็นพ่อม่ายได้รับการคัดเลือกมาทำหน้าที่สอนการร่วมเพศให้สาววัยรุ่น จนถึงขั้นเบิกพรหมจรรย์ ประธานชมรมอาข่าชี้ไม่มีคำนี้ในหมู่คนอาข่า เป็นแค่ตำนานเท็จที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อให้คนอาข่าเป็นคนประหลาด

จากกรณีที่ชาวอาข่าออกโรงชี้แจงผ่านสื่อหนังสือพิมพ์ ตลอดจนทีวี ว่าคำว่า "มิดะ" ที่ปรากฏในเพลงดังของศิลปินโฟล์กซองคำเมือง ผู้ล่วงลับ "จรัล มโนเพ็ชร" นั้น เป็นความเข้าใจคลาดเคลื่อนโดยสิ้นเชิง เนื่องจากชนเผ่าอาข่าไม่มี "มิดะ" คอยทำหน้าที่สอนการร่วมเพศให้กับชายหนุ่มในเผ่าแต่อย่างใด มีแต่คำว่า "หมี่ดะ" ซึ่งแปลว่า สาวที่ยังไม่ได้แต่งงาน รวมถึง "ลานสาวกอด" ที่ปรากฏในเพลงก็ไม่เคยมีเช่นกัน มีแต่ลานวัฒนธรรมชุมชนที่เรียกว่า "แตห่อง" ทั้งนี้ ทางชมรมอาข่าในประเทศไทยเรียกร้องอยากให้มีการแบนเพลง "มิดะ" นี้ไปเลย หลังจากสร้างความเสียหายให้กับชาวอาข่ามานานหลายสิบปี ตามข่าวที่เสนอไปแล้วนั้น

เมื่อวันที่ 9 ก.พ. นายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ รมว.วธ. กล่าวถึงกรณีมิดะและลานสาวกอด ซึ่งสร้างความเข้าใจผิดให้กับชนเผ่าอาข่าว่า เราเข้าใจผิดว่าลานสาวกอด เป็นลานที่ให้คนหนุ่มสาวมากอดกัน ทั้งๆ ที่ความจริงแล้วไม่มี มีเพียงลานวัฒนธรรมที่มีการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากคนรุ่นก่อนสู่คนรุ่นหลังที่ เรียกว่า "แตห่อง" ตนมองว่าเป็นการเข้าใจผิด เกิดจากการที่บุคคลเอาความคิดของคนรุ่นปัจจุบันไปอธิบายพฤติกรรมของคนในอดีต ยิ่งเมื่อความคิดนั้นไม่มีคุณธรรมก็เลยไปกันใหญ่ ส่วนเพลงของคุณจรัล มโนเพ็ชร ศิลปินโฟล์กซองคำเมือง ที่เสียชีวิตไปแล้ว เนื้อหาเป็นอย่างไรตนไม่ทราบ แต่ขณะนี้เรานำความคิดเห็นของคนปัจจุบันไปตัดสินคนในอดีต มันจึงมีปัญหาขึ้นมา เช่น ปัญหาเรื่องเพศ ความไม่เหมาะสมด้านเพศ ลานสาวกอดที่พูดถึงในอดีตเป็นที่สาธารณะที่คนหนุ่มสาวมาพบปะกัน ซึ่งสังคมก็รับรู้มันมีเรื่องของอารมณ์ เรื่องเพศเข้าไปปะปนน้อยมาก เขาทำด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์ พอเราเห็นว่ามีเรื่องเพศเข้าไปเกี่ยวข้อง ก็เลยตีความหมายของคนในอดีตเสียหาย

นายนิพิฏฐ์ กล่าวต่อว่า คำว่า "มิดะ" มีการเข้าใจคลาดเคลื่อน หมายถึงผู้สอนกามารมณ์ ซึ่งในภาษาอาข่า มีแต่คำว่า "หมี่ดะ" ที่หมายถึงหญิงสาวที่ยังไม่ได้แต่งงาน ปัญหานี้มีการเข้าใจคลาดเคลื่อน แต่ถือเป็นเรื่องเฉพาะกลุ่ม ในส่วนของวธ.จะยังไม่เข้าไปดูแล แต่ถ้าความเข้าใจคลาดเคลื่อนดังกล่าวเลยเถิดจนสร้างความเสียหาย หรือทำให้คนส่วนใหญ่เสียหาย วธ.จึงจะเข้าไปดูแล เราต้องเข้าใจวัฒนธรรมของเผ่าอาข่า เพราะมันไม่มีเรื่องที่เสียหายเลย ซึ่งเราต้องศึกษาและเข้าใจเขา ตนก็พยายามเรียกร้องเรื่องเหล่านี้อยู่ เวลาคนเมืองเข้าไปแตะต้องวัฒนธรรมของคนในพื้นที่ ก็อย่าใช้ความเข้าใจของคนเมืองไปตัดสิน หากมีโอกาสทางกระทรวงจะชี้แจง ถ้ามีความขัดแย้งไม่ตรงกัน มันเป็นความเข้าใจผิดของคนปัจจุบันมากกว่า

"ผมเข้าใจว่าเพลงนี้แต่งนานแล้ว และเป็นที่ชื่นชอบของคนทั่วไป คนอาข่าก็ไม่ได้รังเกียจคุณจรัล แต่พอเราใส่ความรู้สึกปัจจุบันเข้าไป มันจึงมีปัญหาเข้าใจคนอาข่าผิด เข้าใจเพลงผิด หากจะแบนเพลงนี้ ก็ต้องแบนนานแล้ว คน อาข่าเองก็อย่าใช้ความรู้สึกปัจจุบันไปตัดสินเรื่องในอดีต ไม่งั้นเราต้องเผาเรื่องขุนช้างขุน แผน ความจริงมันไม่ได้มีเรื่องเพศ แต่เราไปตีความหมายผิด เราต้องอธิบายว่ามันไม่ใช่เรื่องอย่างนั้น" รมว.วธ.กล่าว

ส่วนนายชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (รองเลขา ธิการ กพฐ.) กล่าวว่า หนังสือ "30 ชาติในเชียงราย" ซึ่งเป็นต้นตอข้อมูลคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับมิดะและลานสาวกอดนั้น ทางสพฐ.ได้ตรวจสอบแล้วพบว่าไม่ใช่หนังสืออ่านเพิ่มเติม แต่เป็นหนังสือส่งเสริมการอ่าน ซึ่งหนังสือประเภทนี้ ทางโรงเรียนจะเป็นผู้พิจารณาการคัดเลือกหนังสือ และหากพิจารณาแล้วพบว่าหนังสือมีความไม่ถูกต้อง ไม่เหมาะสม โรง เรียนสามารถสั่งถอดถอนหนังสือเล่มนั้นได้ทันที ทั้งนี้ สพฐ.มีแนวทางการจัดซื้อหนังสือและสื่อสิ่งพิมพ์ เพื่อให้บริการในห้องสมุดโรงเรียน ดังนี้ เกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกหนังสือ/สื่อสิ่งพิมพ์ ได้แก่ 1.เนื้อหาสาระ 2.ความถูกต้องของเนื้อหา 3.ภาพประกอบของหนังสือ 4.การใช้ถ้อยคำสำนวนภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง สื่อความหมายได้ชัดเจน อ่านเข้าใจง่าย 5.ความถูกต้องตามอักขรวิธี 6.ราคาหนังสือ 7.ส่วนลดของราคาหนังสือ สำหรับประเภทหนังสือที่ควรจัดซื้อ สถานศึกษาควรจัดซื้อหนังสือให้ครบทุกประเภท โดยให้มีสัดส่วนของประเภทหนังสือที่เหมาะสม และมีปริมาณเพียงพอกับผู้อ่าน โดยใช้เกณฑ์จำนวนหนังสือต่อจำนวนนักเรียน คือประมาณ 5-10 เล่มต่อนักเรียน 1 คน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในหนังสือ "30 ชาติในเชียงราย" ซึ่งให้ข้อมูลบิดเบือนเกี่ยวกับมิดะ จนต้องนำไปแต่งเพลงนั้น ยังมีประเด็นของคำว่า "คะจีราดะ" ซึ่งในหนังสือดังกล่าวระบุว่า หมายถึงชายฉกรรจ์วัยกลางคน ที่ได้รับการคัดเลือกจากบรรดาหัวหน้าครอบครัวชาวอีก้อหรืออาข่า ให้ทำหน้าที่สอนเด็กสาวรุ่นอายุ 14 ปี ให้รู้จักการกอดจูบและสัมผัสกับผู้ชาย และจะรับหน้าที่เบิกทางพรหมจรรย์หญิงสาวด้วย โดยคุณสมบัติของ "คะจีราดะ" ต้องเคยผ่านการมีภรรยาแล้ว แต่ภรรยาเสียชีวิตจนอยู่คนเดียว เป็นหมัน รู้จักศิลปะพูดจาเล้าโลม ใครที่เป็น "คะจีราดะ" จะมีภรรยาใหม่ไม่ได้ จนกว่าจะมีการแต่งตั้งตัวขึ้นมาใหม่

เกี่ยวกับเรื่องนี้ นายอาจู จูเปาะ ประธานชมรมอาข่าในประเทศไทย กล่าวว่า "คะจีราดะ" เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน ไม่มีอยู่จริงเช่นเดียวกับ "มิดะ" จึงมีคำถามมากมาย ว่าความจริงคืออะไร เขียนหรือถ่ายทอดอย่างนั้นเพื่ออะไร อย่างไรก็ตาม คนชนเผ่าอาข่าต้องรู้ดีเกี่ยวกับเรื่องราวของเขา ก็ได้ออกมาปฏิเสธแล้วว่าไม่จริง และเป็นเท็จ เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง ตนจึงอยากให้ทำความเข้าใจใหม่ว่า "คะจีราดะ" นั้น เป็นตำนานเท็จที่บางคนสร้างขึ้นมา เพื่อให้ชนเผ่าอาข่าเป็นคนแปลกในสังคมไทย คำว่า "คะจีราดะ" ตนก็ไม่ทราบแน่ชัดเหมือนกันว่ามาจากภาษาไหน เพราะได้มีการออกเสียงจนผิดเพี้ยนไปหมดแล้ว และเรื่องของหนังสือ "30 ชาติในเชียงราย" ก็อยากให้มีการแบนเช่นกัน เพราะเนื้อหาในหนังสือสื่อถึงคนอาข่าในทางที่ผิด

ด้านน.ส.แสงจันทร์ เมธาตระกูล ผู้ประสานงานโครงการก้าวย่างอย่างเข้าใจภาคเหนือ ให้สัมภาษณ์ว่า ไม่เคยได้ยินเกี่ยวกับเรื่องนี้มาก่อน ตนทำงานที่ดอยต่างๆ เป็นเวลานาน ก็ไม่เคยรู้เรื่องราวเกี่ยวกับ "คะจีราดะ" เลย

แหล่งข่าว: วันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7378 ข่าวสดรายวัน หน้า 1