ไอเชียงราย - iChiangrai Co., Ltd.

เชียงตุง - เมืองลา เมื่อหน้าฝน (ย้อนรอยความทรงจำ 2007)
เส้นทางสายวัฒนธรรมไต ทุ่งนาเขียวขจี และมนต์เสน่ห์แห่งเมืองร้อยวัดในอ้อมกอดขุนเขา
เรื่องและภาพถ่ายบันทึกประวัติศาสตร์: คุณมนัส (iammanus / เรื่องเล่าคราวเดินทาง) | เรียบเรียงและบูรณาการบทความสู่ iChiangrai Community (Forum #18)

“ยามหน้าฝนมาเยือน ทำให้นึกเห็นภาพท้องทุ่งนาเขียวขจีไปเสียทุกครั้ง...
เส้นทางสายเชียงตุง - เมืองลา หนึ่งในเส้นทางที่มีชื่อเสียงเลื่องลือเรื่องทิวทัศน์สวยสดชื่นของท้องนาเขียวชอุ่ม ชาวบ้านที่มีอัธยาศัยไมตรีจิตอันอบอุ่น และวิถีชีวิตเรียบง่ายที่ยังคงรักษาจิตวิญญาณแห่งวัฒนธรรมไตไว้อย่างบริสุทธิ์”
— บันทึกการเดินทาง โดย คุณมนัส (iammanus)

❖ บทนำ: จากด่านแม่สาย สู่ขุนเขาและ 12 ด่านตรวจแห่งรัฐฉานตะวันออก

เชียงตุง (เขมรัฐนครเชียงตุง / Kyaing Tong) เมืองเอกสำคัญในรัฐฉานตะวันออกของประเทศพม่า ตั้งอยู่ห่างจากชายแดนไทย ณ ด่านแม่สาย - ท่าขี้เหล็ก ประมาณ 168 กิโลเมตร ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาว ไต หรือ ไท นับเป็นชุมชนชาวไตขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง มีชาวพม่าอาศัยอยู่บ้างแต่ถือว่าน้อยมาก ชนกลุ่มใหญ่ที่สุดคือชาว ไทขึน (ไทเขิน) นอกจากนั้นตามหมู่บ้านรอบนอกที่ทอดขนานไปจนถึงเมืองยองและเมืองลา ยังประกอบด้วยพี่น้องชาว ไทใหญ่, ไทลื้อ, ไทยอง และกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูงหลากหลายเผ่า

ภูมิประเทศของเชียงตุงเป็นเมืองเล็กในแอ่งกระทะกลางหุบเขา การเดินทางในอดีตต้องนั่งรถลัดเลาะข้ามเทือกเขาสูงชันคดเคี้ยวนับร้อยโค้ง คล้ายเส้นทางสู่จังหวัดแม่ฮ่องสอนของไทย ทว่าถนนหนทางในยุคที่พม่าเริ่มเปิดประเทศและส่งเสริมการท่องเที่ยวได้รับการปรับปรุงลาดยางอย่างดี ทำให้การเดินทางจากท่าขี้เหล็กลัดเลาะไปตามลำน้ำขึนใช้เวลาเพียง 4 ชั่วโมงเศษ




จุดเด่นของเส้นทางนี้คือการผ่าน "ด่านตรวจ":
ตลอดระยะทาง 168 กิโลเมตร มีด่านตรวจรวมถึง 12 ด่าน ทั้งด่านรัฐ ด่านราษฎร์ และด่านเอกชนของชนชาติต่างๆ ที่มีอำนาจปกครองในเขตพื้นที่ของตน คนเดินทางทุกคนต้องนำใบผ่านแดนไปประทับตราให้ครบทุกจุด

จุดแวะพักระหว่างทาง: บ้านท่าเดื่อ vs เมืองพยาก
จุดพักรถสำหรับรับประทานอาหารกลางวันและเข้าห้องน้ำมี 2 จุดหลัก คือ เมืองพยาก (Pyak) และ บ้านท่าเดื่อ ซึ่งนักเดินทางมักกระซิบตรงกันว่า อาหารที่บ้านท่าเดื่อรสชาติถูกปากคนไทยมากกว่า ส่วนเมืองพยากนั้นพวกเรามักให้ฉายาหยอกเย้าว่า "เมืองกินยาก" เพราะรสชาติและวัตถุดิบพื้นเมืองค่อนข้างแตกต่างจากที่เราคุ้นเคย
บทที่ ๑: เมืองลา เขตปกครองพิเศษที่ 4 — เมืองชายแดน แสงสีในอดีต และสัจธรรมแห่งการเปลี่ยนแปลง

จากเชียงตุง นั่งรถต่อไปอีกราวชั่วโมงครึ่ง ระยะทางประมาณ 80 กิโลเมตร ผ่านด่านตรวจอีก 3 ด่าน (ด่านสุดท้ายต้องชำระค่าผ่านเข้าเมืองลา 36 หยวนต่อคน) เราก็เดินทางมาถึง เมืองลา (Mong La / Special Region 4)

เมืองลาตั้งอยู่ติดกับ เมืองต้าล่อ แคว้นสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศจีน จัดเป็นเขตปกครองพิเศษหนึ่งในสี่ของรัฐฉาน ซึ่งเกิดจากการเจรจาสงบศึกระหว่างรัฐบาลพม่ากับกองกำลังติดอาวุธเมืองลา นำโดยผู้ปกครองเชื้อสายจีนที่มีอำนาจบริหารจัดการเบ็ดเสร็จ ส่งผลให้นักลงทุนจากจีนแผ่นดินใหญ่หลั่งไหลเข้ามาเนรมิตเมืองชายแดนแห่งนี้ให้กลายเป็นมหานครแห่งแสงสี โรงแรมหรู ผับ บาร์ และคาสิโนขนาดใหญ่ที่หมุนเวียนเงินตรามหาศาล




การปิดตัวของคาสิโนเมืองลา:
ทว่าในเวลาต่อมา รัฐบาลจีนเห็นว่าข้าราชการและพลเมืองจีนข้ามแดนมาเล่นการพนันจนสูญเสียทรัพย์สินมหาศาล จึงใช้มาตรการเด็ดขาดกดดันให้คาสิโนในเมืองลาปิดตัวลง พร้อมสั่งปิดด่านพรมแดนจีน-พม่า เมืองลาในวันนี้จึงแปรเปลี่ยนเป็นเมืองที่เงียบเหงา ตึกรามบ้านช่องและโรงแรมหลายแห่งถูกทิ้งร้าง สะท้อนสัจธรรมแห่งความไม่เที่ยงของกระแสทุนนิยม

วัดจินตะและปริศนา "พระชี้นิ้ว":
ท่ามกลางความเป็นเมืองพาณิชย์ วัดจินตะ คือสัญลักษณ์แห่งพุทธศาสนาที่เด่นชัดที่สุด เจดีย์สีทองอร่ามตั้งตระหง่านอยู่บนเนินเขา สามารถมองเห็นได้จากทุกมุมเมือง และเมื่อขึ้นไปบนวัด ก็สามารถมองเห็นทิวทัศน์เมืองลาได้ทั้งเมือง

เกร็ดความเชื่อเรื่อง "พระชี้นิ้ว":
พระพุทธรูปยืนชี้นิ้วที่วัดจินตะมีลักษณะคล้ายคลึงกับที่วัดจอมสัก เมืองเชียงตุง ทว่ามีมุมมองความหมายที่เล่าขานต่างกัน:
• มุมมองฝ่ายพม่า: เชื่อว่าองค์พระชี้นิ้วไปทางใด เมืองนั้นจะประสบความร่มเย็น เจริญรุ่งเรือง
• มุมมองชาวไตพื้นถิ่น: มองว่าเป็นกุศโลบายและเคล็ดทางอำนาจ ที่ฝ่ายปกครองสร้างขึ้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าทุกชนเผ่าอยู่ใต้การควบคุม

บทที่ ๒: ราตรีและรุ่งอรุณเมืองลา — ตลาดเช้า อาหารจีน ตลาดสัตว์ป่า และด่านพรมแดนจีน

ยามค่ำคืนในเมืองลา ร้านอาหารจีนเปิดให้บริการอย่างคึกคัก ทว่าสิ่งที่ทำให้นักท่องเที่ยวไทยตกตะลึงคือการวางขาย "อาหารป่า" แบบเปิดเผย มีสัตว์ป่าตัวเป็นๆ ขังไว้ในกรงหน้าร้าน ทั้งตัวตุ่น นิ่ม ตะกวด เต่า ตุ๊กแก และงู ให้ลูกค้าเลือกสั่งปรุงสดๆ ทำให้พวกเราเลือกที่จะสั่งเพียงเมนูหมู ไก่ ปลา และรีบไปเดินชมตลาดกลางคืน






รุ่งอรุณที่ตลาดเช้าเมืองลา:
เมื่อฟ้าสาง ตลาดกลางคืนก็แปรสภาพเป็นตลาดเช้าขนาดใหญ่ใจกลางเมือง จุดเริ่มต้นของวันใหม่เริ่มต้นด้วยมื้อเช้าอันอบอุ่น: น้ำเต้าหู้ร้อนๆ ปาท่องโก๋กรอบนอกนุ่มใน ติ่มซำ ซาลาเปาไส้แน่น และเฝอน้ำซุปกลมกล่อม ทั้งหมดซื้อขายแลกเปลี่ยนด้วย เงินหยวน (RMB)






ภาพสะท้อนชีวิตและตลาดค้าสัตว์ป่า:
เมื่อเดินลึกเข้าไปยังอีกฝั่งของตลาด ก็พบกับภาพที่ชวนให้สะเทือนใจ นั่นคือโซนค้าสัตว์ป่าหายาก มีการขังกรงสัตว์นานาชนิด ทั้งตัวตุ่น ลิง ตัวนิ่ม รวมถึงชิ้นส่วนอุ้งตีนหมีวางขายอย่างโจ๋งครึ่มตามรสนิยมบริโภคของลูกค้าเฉพาะกลุ่ม เป็นภาพที่กระตุ้นให้พวกเราอยากหลีกหนีความวุ่นวายไปพึ่งพาความสงบในศาสนสถาน

วัดพระนอน และ ประตูด่านพรมแดนจีน-พม่า (Check point to China):
ไม่ไกลจากตลาดเช้า เป็นที่ตั้งของ วัดพระนอน ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ศิลปะพม่าอันงดงาม และข้างวัดยังเป็นที่ตั้งของสำนักงานท่องเที่ยวสำหรับประทับตราเอกสารผ่านเมือง


จุดแวะชมสำคัญก่อนอำลาเมืองลา คือ ซุ้มประตูด่านพรมแดนพม่า-จีน ซึ่งเป็นรอยต่อระหว่างเมืองลากับเมืองต้าล่อ แคว้นสิบสองปันนา แม้ในวันที่ด่านปิดทำการและเงียบเหงา แต่ซุ้มประตูใหญ่โตและหลักเขตแดนยังคงเป็นจุดถ่ายภาพประวัติศาสตร์

บทที่ ๓: หวนคืนสู่วิถีไทลื้อ — บ้านไม้หลังคามุงดินขอ รอยยิ้มพ่ออุ๊ยแม่อุ๊ย และคาสิโนเมืองม้า

ก่อนเที่ยงวัน เราออกเดินทางมุ่งหน้ากลับสู่เชียงตุง ทันทีที่พ้นเขตเมืองลา อาคารคอนกรีตสูงใหญ่ก็ค่อยๆ เลือนหายไป แทนที่ด้วยทิวทัศน์ท้องทุ่งนาเขียวขจีผืนกว้างใหญ่ และสวนยางพาราที่ปลูกเป็นทิวแถวตามไหล่เขา

ระหว่างทาง เราได้แวะเยือน หมู่บ้านชาวไทลื้อ ที่ยังคงรักษาวิถีดั้งเดิมไว้อย่างน่าประทับใจ




เสน่ห์การแต่งกายและไมตรีจิตของชาวไทลื้อ:
สาวไทลื้อสวมเสื้อเข้ารูปคอกลมผ่าอกหรือผ่าข้างสีสันสดใส นุ่งซิ่นลายขวางทอมือยาวกรอมเท้า ส่วนผู้เฒ่าผู้แก่ยังคงนุ่งห่มด้วยผ้าทอสีพื้นเรียบง่ายตามประเพณี เมื่อก้าวเข้าไปในหมู่บ้าน ทั้งเด็กๆ และผู้ใหญ่ต่างส่งยิ้มทักทายอย่างเป็นกันเอง



สถาปัตยกรรมเรือนไม้ "มุงดินขอ":
บ้านเรือนชาวไทลื้อเป็นเรือนไม้ยกพื้นสูง หลังคาลาดต่ำทรงจั่วสูง เอกลักษณ์คือมีหลังคาซ้อนมุงชายคารอบนอกอีกชั้นหนึ่งจนแทบมองไม่เห็นฝาบ้าน โครงสร้างเสาบ้านวางตั้งอยู่บนก้อนหินเพื่อป้องกันปลวกและความชื้น และมุงด้วย ดินขอ (แผ่นกระเบื้องดินเผา) เรียงซ้อนชั้นอย่างสวยงาม


ในวันพระใหญ่ พ่ออุ๊ยแม่อุ๊ยชาวไทลื้อจะพากันไปปูเสื่อนั่งถือศีลและฟังธรรมในโบสถ์วัดไทลื้อกลางเขา เมื่อพวกเราเข้าไปกราบนมัสการพระประธาน พ่ออุ๊ยแม่อุ๊ยต่างนำน้ำดื่ม ขนมฟักทอง และขนมต้มมาแบ่งปันให้พวกเรารับประทาน ภาษาไทลื้อนั้นใกล้เคียงกับภาษาล้านนาของเชียงราย ทำให้พูดคุยสื่อสารกันได้อย่างเข้าใจและอบอุ่นหัวใจอย่างยิ่ง ก่อนลาจาก แม่อุ๊ยยังย้ำเตือนด้วยรอยยิ้มว่า "อย่าลืมแวะมาแอ่วอีกเน้อ เมืองไทยกับเมืองลาอยู่ใกล้กันแค่นี้เอง"


ผ่านเมืองม้า และนาขั้นบันได:
ถัดจากหมู่บ้านไทลื้อไม่ไกล เรามองเห็นหมู่อาคารตึกสีขาวสร้างเรียงรายกัน นั่นคือ เมืองม้า ซึ่งเป็นแหล่งตั้งคาสิโนแห่งใหม่ที่ย้ายฐานมาจากเมืองลา แม้จะมีนักท่องเที่ยวบางส่วนข้ามแดนมาเล่น แต่คณะเราเลือกที่จะมุ่งหน้าต่อไปยังเชียงตุง เพลิดเพลินกับทัศนียภาพนาขั้นบันไดสีเขียวมรกตที่เรียงรายสลับกับสวนยางตลอดสองข้างทาง





บทที่ ๔: เชียงตุง "เมืองร้อยวัด" — สถาปัตยกรรมไทเขิน พระชี้นิ้ว และจิตวิญญาณแห่งล้านนาตะวันออก

เมื่อรถแล่นเข้าสู่ที่ราบกว้างใหญ่ สองข้างทางเปลี่ยนเป็นท้องนาผืนราบเขียวขจี เป็นสัญญาณว่าเราได้มาถึง เชียงตุง — เมืองสามจอม เจ็ดเชียง เก้าหนอง สิบสองประตู อย่างสมบูรณ์

เชียงตุงได้ชื่อว่าเป็น "เมืองร้อยวัด" เพราะไม่ว่าจะเหลียวมองไปทางใด ก็จะพบยอดเจดีย์และหลังคาวิหารวัดวาอารามกระจายตัวอยู่ทั่วเมือง การเริ่มต้นสำรวจเมืองที่สะดวกที่สุด คือการเริ่มต้นที่ วงเวียนวัดพระเจ้าหลวง (หอนาฬิกา)



๑. วัดพระเจ้าหลวง (วัดมหาเมี๊ยตมุนี):
วัดหลวงศูนย์รวมศรัทธาสูงสุดของชาวเชียงตุง สร้างโดย เจ้าฟ้าก้อนแก้วอินแถลง เจ้าฟ้าผู้ครองนครเชียงตุง ภายในพระวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปหล่อโลหะผสมทองคำ พระพักตร์งดงามเปล่งปลั่ง มีพุทธลักษณะจำลองแบบมาจากพระมหามุนีแห่งเมืองมัณฑะเลย์



๒. วัดพระแก้ว และ วัดหัวข่วง:
ตรงข้ามวัดพระเจ้าหลวงทางทิศตะวันตก คือ วัดพระแก้ว ประดิษฐานพระแก้วมรกตจำลองและพระพุทธรูปโบราณศิลปะไทเขิน ซึ่งเปิดให้สักการะเฉพาะวันสำคัญทางศาสนา
ถัดไปอีกฝั่งถนนคือ วัดหัวข่วง พระอารามหลวงอันทรงคุณค่า มีซุ้มประตูโขงซ้อนชั้นวิจิตรอลังการตามแบบฉบับศิลปะไทเขิน และเป็นสำนักเรียนพระปริยัติธรรมของเหล่าสามเณรน้อย









๓. ตำหนักเจ้าบุญวาทย์ และ วัดพระธาตุจอมคำ:
เดินผ่านโรงแรมนิวเชียงตุงไปเล็กน้อย จะพบกับ ตำหนักเจ้าบุญวาทย์ (หอขวาง) ราชบุตรของเจ้าฟ้าก้อนแก้วอินแถลง อาคารสไตล์โคโลเนียลผสมผสานที่ถูกทิ้งร้างหลังจากเจ้าของต้องลี้ภัยการเมือง

ฝั่งตรงข้ามมีทางเดินขึ้นสู่ยอดเขา วัดพระธาตุจอมคำ พระเจดีย์สีทองคำแท้สูงตระหง่านถึง 226 ฟุต ยอดประดับเพชรพลอยล้ำค่า ที่ระเบียงวัดสามารถมองเห็นทิวทัศน์เวียงเชียงตุง และพระชี้นิ้วบนยอดดอยจอมสักได้อย่างชัดเจน









๔. วัดจอมมน และ ต้นยางใหญ่ 270 ปี (ไม้หมายเมือง):
บนเนินเขาด้านทิศตะวันออกเป็นที่ตั้งของ วัดจอมมน ภายในอุโบสถประดิษฐานพระประธานและ พระบัวเข็มจำลอง ที่มีพุทธลักษณะกลมมนจากการปิดทองคำเปลวหนาแน่น
ใกล้กันนั้นคือ ต้นยางใหญ่ ต้นไม้มงคลขนาด 9 คนโอบ อายุยืนยาวกว่า 270 ปี ปลูกโดยเจ้าอ้าย ราชบุตรของเจ้าฟ้ากองไต ถือเป็น "ไม้หมายเมือง" หรือหลักหมุดสัญลักษณ์ศูนย์กลางเมืองเชียงตุง







๕. วัดจอมสัก — พระชี้นิ้วองค์จริงผู้พิทักษ์นคร:
สัญลักษณ์ที่โด่งดังที่สุดของเชียงตุงคือ วัดจอมสัก บนยอดเขา ประดิษฐานพระพุทธรูปยืนชี้นิ้วองค์ใหญ่ ศิลปะพม่าที่งดงามสมบูรณ์แบบ พระพักตร์อิ่มเอิบได้รูป จีวรริ้วพริ้วไหวประณีต นิ้วพระหัตถ์ชี้ลงสู่เวียงเชียงตุง เป็นจุดชมวิวเมืองแบบ 360 องศาที่ทุกคนต้องมาเยือน












บทที่ ๕: วิถียามเย็นริมหนองตุง และรุ่งสาง ณ กาดหลวง — ลมหายใจแห่งเขมรัฐ

ยามเย็นริมหนองตุง:
ช่วงบ่ายแก่ๆ คณะเราลงมาดื่มด่ำกับบรรยากาศอันแสนสงบของ หนองตุง ทะเลสาบธรรมชาติใจกลางเมืองเชียงตุง เมื่อมองขึ้นไปบนเนินเขาด้านหนึ่งจะเห็นพระชี้นิ้ววัดจอมสัก อีกด้านหนึ่งมองเห็นยอดทองของพระธาตุจอมคำสะท้อนผืนน้ำระยิบระยับ

เราเลือกนั่งร้านน้ำชาโต๊ะเตี้ยริมหนอง สั่งของทอดร้อนๆ เช่น ซาโมซ่า กุ้งทอด ถั่วทอด ผักชุบแป้งทอดกรอบ มาแกล้มกับน้ำชาร้อน และจิบ เบียร์พม่า (Myanmar Beer) เย็นฉ่ำ นั่งมองแสงอาทิตย์อัสดงค่อยๆ ลาลับขอบฟ้า เป็นช่วงเวลาแห่งความสุขอันเรียบง่ายที่ยากจะลืมเลือน



รุ่งสาง ณ กาดหลวงเชียงตุง:
เช้าวันสุดท้ายเริ่มต้นที่ กาดหลวงเชียงตุง (ตลาดใหญ่) แหล่งรวมชีวิตและวัฒนธรรมอันคึกคัก ผู้คนจากทั่วทุกสารทิศ ทั้งชาวไทเขิน ไทลื้อ ไทใหญ่ และชาวไทยภูเขา ต่างนำพืชผลและสินค้ามาวางขาย มีทั้งของสด ผัก ผลไม้ เสื้อผ้าทอมือ เครื่องเงิน เครื่องเขิน และที่น่าทึ่งคือ แผงขายทองคำแท้ ที่ตั้งโต๊ะขายกันกลางตลาดอย่างเปิดเผย สะท้อนถึงความปลอดภัยและความซื่อสัตย์ในสังคม











ด้านหน้าตลาดมี ร้านกาแฟโบราณ ที่เสิร์ฟกาแฟร้อนหอมกรุ่นคู่กับ ปาท่องโก๋ตัวยาว กรอบนอกนุ่มใน เป็นสภากาแฟที่ชาวเชียงตุงมักมานั่งจิบกาแฟและสนทนาแลกเปลี่ยนข่าวสารกันตั้งแต่เช้าตรู่จนสาย





ทอดน่องสำรวจย่านเมืองเก่า สถูปเจ้าฟ้า และประตูป่าแดง:
เวลาช่วงสาย เราเดินสำรวจตึกแถวไม้ชั้นเดียว ย่านร้านตัดผมโบราณ ร้านตัดเย็บเสื้อผ้า และร้านจำหน่ายสลากกินแบ่งของรัฐบาล ซึ่งขายในราคามาตรฐานไม่มีการขายเกินราคา

จุดสำคัญทางประวัติศาสตร์ที่พลาดไม่ได้คือ สถูปเจ้าฟ้า สถานที่บรรจุอัฐิของเจ้าฟ้าก้อนแก้วอินแถลง และเจ้าฟ้าผู้ครองนครเชียงตุงหลายพระองค์ ตั้งอยู่ใกล้กับ ประตูป่าแดง ประตูเมืองโบราณเพียงแห่งเดียวจากทั้งหมด 12 ประตูที่ยังคงเหลือรอดมาจนถึงปัจจุบัน
















❖ บทส่งท้าย: สายสัมพันธ์ล้านนา - เขมรัฐเชียงตุง "บ้านพี่เมืองน้องที่หัวใจไม่เคยห่างกัน"

เมืองเชียงตุงมีความสัมพันธ์อันแนบแน่นกับล้านนา เชียงใหม่ และเชียงราย มาตั้งแต่ยุคสร้างบ้านแปงเมือง ทั้งสายตระกูล เชื้อชาติ ภาษาพูด อักษรธรรม (ตั๋วเมือง) และจารีตประเพณีทางศาสนา เราจึงนับเป็น "บ้านพี่เมืองน้อง" ที่เกี่ยวดองกันอย่างแท้จริง

แม้กาลเวลาจะเปลี่ยนผ่าน สภาพการเมืองและสังคมจะทำให้เส้นทางสายนี้มีด่านตรวจขวางกั้น ทว่าหัวใจและรอยยิ้มของชาวไตยังคงอบอุ่นไม่แปรเปลี่ยน เสน่ห์ที่แท้จริงของเชียงตุงจึงมิใช่อื่นใด นอกเสียจากความเป็นเชียงตุงที่วิถีชีวิตดั้งเดิมยังมิถูกกลืนหายไปกับกระแสโลกยุคใหม่... และทำให้ทุกคนที่เคยไปเยือน ล้วนปรารถนาที่จะได้หวนกลับไปกราบไหว้พระชี้นิ้ว จิบน้ำชาริมหนองตุง และสัมผัสสายหมอกหน้าฝนอีกคราหนึ่ง


คู่มือการเดินทางย้อนยุค & ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ (Traveler Guide):
• การทำบัตรผ่านแดน (Border Pass): ในการเดินทางยุคดังกล่าว นักท่องเที่ยวไทยไม่ต้องขอวีซ่า สามารถทำบัตรผ่านแดนชั่วคราว ณ ด่านอำเภอแม่สาย เพื่อเดินทางไปถึงเชียงตุงและเมืองลาได้ในระยะเวลาไม่เกิน 15 วัน โดยใช้รูปถ่ายสี 3 ใบ บัตรประชาชนตัวจริงพร้อมสำเนา และต้องประทับตราให้ครบทุกด่านตรวจ
• รูปแบบการเดินทาง:
- รถตู้เหมาพร้อมคนขับ: นิยมเช่าเหมารถตู้จากแม่สายหรือเชียงรายที่มีใบอนุญาตข้ามแดน สะดวกสบายที่สุดสำหรับคณะท่องเที่ยว
- รถโดยสารและแท็กซี่พม่า: ฝั่งท่าขี้เหล็กมีคิวรถโดยสารและรถแท็กซี่เหมา (นั่ง 4 คน) อยู่บริเวณวงเวียนใกล้สะพานข้ามแดน
- การขับรถยนต์ข้ามแดนเอง: ต้องจัดทำเอกสารตรวจสภาพรถและใบผ่านแดนยานพาหนะ พร้อมทั้งต้องปรับตัวกับการขับรถเลนขวา (สลับเลนกลางสะพานข้ามแม่น้ำสาย)
• การใช้จ่ายและเงินตรา: ในเมืองเชียงตุงนิยมใช้เงินบาทไทย (THB) และเงินจ๊าต (MMK) ส่วนในเมืองลานิยมใช้เงินหยวนจีน (RMB) เป็นหลัก

เอกสารและแหล่งข้อมูลค้นคว้าอ้างอิง:
• สู่ดินแดนเขมรัฐ เชียงตุง โดย ดนัย ชนกล้าหาญ
• กว่าจะรู้ค่า... คนไทในอุษาคเนย์ โดย ธีรภาพ โลหิตกุล
• เชียงตุง ภูมิทัศน์วัฒนธรรมเมืองโบราณและองค์ประกอบของเมือง โดย ผศ.ดร.เกรียงไกร เกิดศิริ (คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร)
• สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นของชนชาติไทในรัฐฉาน กรณีศึกษา: อาคารท้องถิ่นเมืองเชียงตุง เมืองม้า เมืองลา โดย ผศ.ไกรทอง โชติวุฒิพัฒนา (คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล.)
• เรื่องเมืองเชียงตุง โดย อาจารย์อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว
• เมืองลาริมแม่น้ำม้า โดย วีรพงษ์ รามากูร (ประชาชาติธุรกิจ)
• เว็บไซต์ต้นทางและแกลเลอรี่ภาพถ่าย: iammanussite.com และ PBase Gallery (Kyiang Tung Again)