เมืองราด ของพ่อขุนผาเมือง อยู่ทุ่งยั้ง จ.อุตรดิตถ์

[Sam]

เมืองราด ของพ่อขุนผาเมือง อยู่ทุ่งยั้ง จ.อุตรดิตถ์

คอลัมน์ สยามประเทศไทย

โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ


เมืองราด ของพ่อขุนผาเมือง รัฐสุโขทัย อยู่ที่ไหน?

อาจารย์ พิเศษ เจียจันทร์พงษ์ (มีถิ่นกำเนิดอยู่ท่าเสา อุตรดิตถ์) ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์โบราณคดี กรมศิลปากร ค้นคว้าวิจัยแล้วสรุปว่า

"เมืองราด คือเมืองทุ่งยั้งในเขตท้องที่จังหวัดอุตรดิตถ์"

แล้วมีคำอธิบายเชื่อมโยงเพิ่มเติมว่า

"เมือง ราด หรือทุ่งยั้งของพ่อขุนผาเมือง มีความสืบเนื่องกับราชวงศ์สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) ผู้สถาปนากรุงศรีอยุธยา" (มีรายละเอียดหลักฐานโบราณคดีและประวัติศาสตร์ รวมทั้งตำนานพงศาวดารอยู่ในบทความเรื่อง เมืองราดและรอยเชื่อมในประวัติศาสตร์ไทย พิมพ์รวมอยู่ในหนังสือ ศาสนาและการเมืองในประวัติศาสตร์สุโขทัย-อยุธยา โดย พิเศษ เจียจันทร์พงษ์ สำนักพิมพ์ มติชน รวมพิมพ์ พ.ศ.2545)

(ซ้าย) หนังสือศาสนาการเมืองในประวัติศาสตร์สุโขทัย-อยุธยา ของ พิเศษ เจียจันทร์พงษ์ สำนักพิมพ์ มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ.2545 (ขวา) กลองมโหระทึกสำริดในวัฒนธรรมดองซอน ขุดพบที่ม่อนวัดศัลยพงษ์ คลองโพ (หรือตำบลท่าเสา) จังหวัดอุตรดิตถ์ (ภาพและคำอธิบายจากหนังสือศาสนาการเมืองในประวัติศาสตร์สุโขทัย-อยุธยา ของ พิเศษ เจียจันทร์พงษ์ สำนักพิมพ์ มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ.2545)


ราชการ ทหารตีขลุมอย่างโมเมว่าเมืองราดคือเมืองหล่มสัก ที่ อ.หล่มสัก จ.เพชรบูรณ์ แล้วสร้างอนุสาวรีย์พ่อขุนผาเมืองไว้อย่างรวบรัดและเร่งรัด ทำให้สังคมทั่วไปเข้าใจวิปลาสคลาดเคลื่อน ฉะนั้น แม่ทัพบก "ผู้มีดนตรี (เพื่อการเมือง) ในหัวใจ" ต้องทบทวนแล้วแก้ไข อย่าปล่อยให้หลงผิดอยู่อย่างนี้

คลองโพ มีต้นน้ำอยู่บนทิวเขาพลึง ที่แบ่งเขตอุตรดิตถ์-แพร่ ไหลลงมาทางด้านทิศใต้ คดโค้งเข้าเขต อ.เมือง จ.อุตรดิตถ์ ลงแม่น้ำน่านใกล้ๆ สะพานข้ามไปเชื่อมถนนสายเอเชีย

เอกสาร สมัยรัชกาลที่ 5 ระบุว่าคนยุคนั้นเรียกแม่น้ำน่านทั้งสายว่า แม่น้ำโพ ด้วยเหตุที่คิดว่าคลองโพคือต้นน้ำแม่น้ำโพ ไหลลงใต้ไปสบแม่น้ำยมกับแม่น้ำปิง รวมเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาที่ อ.เมือง จ.นครสวรรค์ จึงเรียกตรงนั้นว่า ปากน้ำโพ

บริเวณคลองโพได้พบ มโหระทึก (หรือกลองทอง) อายุราว 2,500 ปีมาแล้ว หรือราว พ.ศ.1 แสดงว่ามีบรรพชนคนอุตรดิตถ์ตั้งหลักแหล่งอยู่สองฝั่งคลองโพมาตั้งแต่ก่อน พ.ศ.1 หรือมากกว่า 2,552 ปีมาแล้ว

บรรพชนคนอุตรดิตถ์ที่คลองโพนี่ แหละ ต่อมารับนับถือพุทธศาสนา แล้วมีส่วนสถาปนารัฐสุโขทัยขึ้น มี เมืองราด อยู่ทุ่งยั้ง เป็นเมืองสำคัญที่สุดทางด้านเหนือ แล้วเป็นเครือญาติใกล้ชิดสนิทสนมกับเมืองละโว้ (ลพบุรี) และเมืองนครธม (ศรียโสธรในกัมพูชา)

เมื่อยกรัฐสุโขทัยให้ "เพื่อนมิตร" คือขุนบางกลางหาวปกครองเป็นพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ พ่อขุนผาเมืองก็ไปเป็นพระเจ้าแผ่นดินกรุงศรีอยุธยาในนาม พระเจ้าอู่ทอง ต้นวงศ์สมเด็จพระรามาธิบดี

ร่องรอยที่มีหลักฐานรองรับเหล่านี้ อาจารย์พิเศษค้นคว้าวิจัยไว้นานหลายปีแล้ว แต่น่าเสียดายที่ครูบาอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ไม่ให้ความสำคัญ แบ่งปันเผยแพร่ให้ชาวอุตรดิตถ์รู้ อาจเป็นเพราะไม่เคยอ่าน หรือไม่เคยรู้มาก่อน

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ของ จ.อุตรดิตถ์ เมื่อกินอิ่มนอนหลับแล้วก็น่าจะคิดทำงานบำรุงปัญญาเพื่อท้องถิ่นบ้าง

หน้า 20

http://matichon.co.th/matichon/view_new ... 2009-07-17